เสื้อตัวนี้แพงมั้ย ของเล่นนี้แพงหรือเปล่า
หลายครั้งที่พ่อแม่อย่างเราคุยกับลูกเรื่องการซื้อของ
หรือแม้แต่คุยกันเองในครอบครัว
เรามักจะใช้ราคาเป็นหลักในการคุย
ซึ่ง scale ของราคา ก็คือ ถูก ไปจนถึง แพง
แต่งานวิจัยจากทั้ง MIT และ Harvard ชี้ว่า การใช้คำว่า “คุ้มค่า”
ช่วยพัฒนา"ทักษะการบริหารจัดการตนเอง" (Executive Function - EF) ได้ดีกว่ามาก และส่งผลต่อความสำเร็จทางการเงินเมื่อโตเป็นผู้ใหญ่
งานวิจัยจาก MIT (Brain & Cognitive Sciences)
ศึกษาเรื่องกลไกการคำนวณของสมอง" (Neuroeconomics) ว่าสมองจัดการกับ การประเมิน "Reward vs. Cost" อย่างไร พบว่า
- คำว่า "แพง" (Price-based): เป็นการมองที่ "การสูญเสีย" (Loss) ในระยะสั้น คือมองแค่ตัวเลขเงินที่หายไปจากกระเป๋า เป็นการมองความเจ็บปวดจากการจ่าย" (Pain of Paying) จะไปกระตุ้นสมองส่วนที่เกี่ยวกับความกลัวและการสูญเสีย (Insula/Amygdala)
- คำว่า "คุ้มค่า" (Value-based): เป็นการกระตุ้นสมองส่วนหน้า (Prefrontal Cortex) ให้คิดวิเคราะห์ถึง "ผลประโยชน์ที่จะได้รับในอนาคต" (Future Rewards) เทียบกับสิ่งที่ต้องจ่ายไป ซึ่งเป็นการทำงานที่ซับซ้อนกว่า
งานศึกษาจาก Harvard (Center on the Developing Child)
เรื่องกระบวนการตัดสินใจ (Decision Making) ในเด็ก ก็ระบุว่า การเปลี่ยนคำพูดจาก "แพงมั้ย" เป็น "คุ้มมั้ย" เป็นการฝึกให้เด็กใช้ทักษะ Executive Function เพื่อประเมิน Opportunity Cost (ต้นทุนค่าเสียโอกาส) และ Long-term Utility (ประโยชน์ใช้สอยระยะยาว) แทนการตอบสนองต่ออารมณ์ในชั่วขณะจากความคิดเรื่องการสูญจากราคา
"คุ้มมั้ย" คือการฝึกทักษะ EF เพราะเด็กต้องใช้ความจำ (Working Memory) เพื่อดึงข้อมูลมาเปรียบเทียบ และต้องยับยั้งชั่งใจ (Inhibition) ไม่ให้ซื้อของตามอารมณ์ทันที ซึ่งเด็กที่ประสบความสำเร็จในระยะยาว คือเด็กที่สามารถ "เบรก" อารมณ์ชั่ววูบได้ เพื่อรอผลลัพธ์ที่ดีกว่าในอนาคต (Delayed Gratification)
ซึ่งพฤติกรรมนี้เชื่อมโยงโดยตรงกับ Stanford Marshmallow Experiment ที่ว่าเด็กที่รู้จักยับยั้งชั่งใจและประเมินความคุ้มค่าได้ดี จะมีสถานะทางการเงิน (Wealth) ที่ดีกว่าเมื่อเติบโตเป็นผู้ใหญ่
ซึ่งความจริงแล้ว พ่อแม่อย่างเรา ก็ควรต้องคุยกันที่ความคุ้มค่า เพราะการซื้อของถูกไม่ได้หมายความว่ามันคุ้ม หลายครั้งเราซื้อมา แต่ไม่ได้ใช้เพราะคุณภาพไม่ตรงกับที่คาดหวัง การซื้อของที่มีราคามากกว่า แต่ใช้ได้ยาว ๆ จึงเป็นความคุ้มค่ากว่า เมื่อมองในแง่การบริหารการเงิน
ครั้งหน้า เปลี่ยนจากการคุยกันในครอบครัวว่า “แพงมั้ย” เป็น “คุ้มมั้ย” กันนะครับ
กณพ ศุภมานพ AFPT™
